Strona wykorzystuje COOKIES w celach statystycznych, bezpieczeństwa oraz prawidłowego działania serwisu.
Jeśli nie wyrażasz na to zgody, wyłącz obsługę cookies w ustawieniach Twojej przeglądarki.

Zgadzam się Więcej informacji

Aktualności

» jesteś tutaj: » Aktualności
Zwrot kosztów pomocy prawnej ustanowionej z wyboru.

Sygn. akt VIII Kz xxx/14


P O S T A N O W I E N I E
                                          
                                        Dnia 09 kwietnia 2014 r.
Sąd Okręgowy w Białymstoku VIII Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
            Przewodniczący – Sędzia  SO  M.
            Sędziowie :                        SO  W.
                                            SO  D.
                               Protokolant: A.
przy udziale prokuratora B.
po rozpoznaniu w dniu 09 kwietnia 2014 r.
zażaleń obrońców Cezarego Xxxcza i Krzysztofa Xxxa na postanowienie Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 03 marca 2014. (sygn. akt III K xxx/11) w przedmiocie zwrotu kosztów pomocy prawnej ustanowionej z wyboru,
na podstawie art. 437§1 i 2 k.p.k.

p o s t a n a w i a:
postanowienie w zaskarżonej części dotyczącej oskarżonych Cezarego Xxxcza i Krzysztofa Xxxa uchylić i sprawę w tym zakresie przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Białymstoku.

U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Białymstoku, na podstawie art. 626§2 k.p.k., art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. przyznał od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonych Cezarego Xxxcza, Krzysztofa Janiuka oraz Andrzeja Oxxxa kwoty po 1.260 złotych tytułem zwrotu kosztów wyłożonego wynagrodzenia za obronę ustanowioną z wyboru w niniejszej sprawie oraz przyznał od Skarbu Państwa na rzecz Krzysztofa Xxxa kwotę 1.344 złotych tytułem zwrotu kosztów wyłożonego wynagrodzenia za obronę ustanowioną z wyboru w niniejszej sprawie.

Powyższe postanowienie zaskarżyli obrońca oskarżonego Cezarego Xxxcza oraz obrońca Krzysztofa Xxxa.

Obrońca oskarżonego Cezarego Xxxcza, na mocy art. 425 k.p.k. w zw. z art. 626§2 k.p.k. zaskarżyła postanowienie w całości – w części orzeczenia dotyczącego Cezarego Xxxcza. Orzeczeniu temu zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. §2 ust. 2 Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że wydatki w kwocie wskazywanej przez obrońcę Cezarego Xxxcza są nieuzasadnione i należy ustalić wysokość kosztów zgodnie ze stawkami minimalnymi określonymi w §2 ust. 1 powyższego rozporządzenia.

Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w ten sposób, by przyznać od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego Cezarego Xxxcza kwotę 4.300 złotych zgodnie ze spisem kosztów złożonych w sprawie.

Z kolei obrońca oskarżonego Krzysztofa Xxxa zaskarżył postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów pomocy prawnej ustanowionej z wyboru ponad kwotę 1344 złotych zarzucając mu:

1. obrazę §2 w zw. z §3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu poprzez jego błędne  niezastosowanie, polegające na pominięciu przy rozstrzyganiu o wysokości kosztów zastępstwa prawnego rodzaju i stopnia zawiłości sprawy, a przede wszystkim niezbędnego nakładu pracy adwokata, co doprowadziło do braku adekwatności zasądzonych kosztów do wartości udzielonej pomocy prawnej.
2. obrazę art. 632 ust. 2 k.p.k. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na ograniczeniu wysokości zasądzonych kosztów pomocy prawnej ustanowionej z wyboru do minimalnej kwoty ustalonej wg. Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, z pominięciem, że oskarżonego łączyła z adwokatem umowa i przyznanie kosztów uniewinnionemu powinno odbywać się co najmniej w ramach sześciokrotności stawki minimalnej, a wysokość winna być ustalana w oparciu o ocenę niezbędności tych kosztów, a przede wszystkim złożonego dowodu w postaci umowy.
Wniósł o zmianę postanowienia oraz uzupełnienie rozstrzygnięcia o kosztach o kwotę podatku VAT, zastosowanie zasady §3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości i rozstrzygnięcie o kosztach wyłożonego wynagrodzenia, ustalonego na podstawie umowy zawartej z klientem Krzysztofem Xxxem, za obronę ustanowioną z wyboru i udzieloną w:
- postępowaniu przygotowawczym i zasądzenie kwoty 1000 zł.+ VAT,
- postępowaniu przed sądem I instancji i zasądzenie kwoty 2000 zł.+ 20% za każdy termin rozprawy, tj. 6.000 zł.+ VAT.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Oba zażalenia są zasadne i zasługują na uwzględnienie o tyle, o ile umożliwiły uchylenie postanowienia w zaskarżonej części dotyczącej oskarżonych Cezarego Xxxcza i Krzysztofa Xxxa i przekazania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Białymstoku.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zaskarżone postanowienie nie zawiera pełnego rozstrzygnięcia, bowiem nie odnosi się w całości do merytorycznego żądania wniosków złożonych tak przez obrońcę Cezarego Xxxcza, jak i obrońcę Krzysztofa Xxxa.

Oba wnioski objęły bowiem kwoty kosztów poniesionych przez w/w oskarżonych za postępowanie przygotowawcze oraz postępowanie przed Sądem I instancji (oba odwoływały się bądź to do spisu kosztów, bądź umowy zawierającej te pozycje k. 2056 – 2057, 2140, k. 2080 – 2081 i zawierały żądanie zasądzenia zwrotu kosztów z tych pozycji).

Przy tym w świetle poglądów orzecznictwa jednoznacznym jest, że za obie te fazy procesu o kosztach winien orzec Sąd I instancji. Przepis art. 626§2 k.p.k. stanowi, że jeżeli w orzeczeniu wymienionym w §1 (kończącym postępowanie w sprawie) nie zamieszczono rozstrzygnięcia o kosztach, jak również gdy zachodzi konieczność dodatkowego ustalenia ich wysokości lub rozstrzygnięcia o kosztach postępowania wykonawczego, orzeczenie w tym przedmiocie wydaje odpowiednio Sąd pierwszej instancji lub Sąd odwoławczy. Treść w/w przepisu, a w szczególności użyte w nim stwierdzenie „odpowiednio” wskazuje, że sądem właściwym do rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów ustanowienia w sprawie obrońcy jest ten Sąd (I instancji lub Odwoławczy), przed którym koszty te powstały (o kosztach wynagrodzenia adwokata za stadium przygotowawcze kiedy postępowanie nie zostało zakończone w tym stadium orzeka również Sąd I instancji – vide m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2000 r. w sprawie o sygn. akt V KKN 192/00, OSNKW 2000/7-8/74, wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 06 października 1999 roku w sprawie o sygn. akt  II Aka 171/99, KZS 1999/10/46).


Tymczasem Sąd I instancji zarówno w sentencji, jak i części motywacyjnej postanowienia (w tym we fragmencie, w którym opisał treść rozpatrywanych wniosków) w ogóle pominął koszty obrony z wyboru poniesione przez oskarżonych za postępowanie przygotowawcze (obaj oskarżeni ustanowili obrońców w toku postępowania przygotowawczego w dniu 24 i 25.11.2010 roku k. 691, k. 716).

Tym samym oczywistym jest, że już z tej przyczyny, a mianowicie braku orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie treści wniosku nie sposób przeprowadzić jego kontroli instancyjnej. Istota zasady dwuinstancyjności sprowadza się bowiem do zbadania prawidłowości zaskarżonego orzeczenia przez Sąd odwoławczy. Brak rozstrzygnięcia taką weryfikację uniemożliwia.

Zaskarżone postanowienie nie poddaje się jednak kontroli instancyjnej również w tej części, w której takie rozstrzygnięcie zawiera (z więc w zakresie kosztów obrony z wyboru poniesionych przez oskarżonych za postępowanie przed Sądem I instancji).

Zauważyć należy, że oba złożone wnioski objęły kwoty kosztów obrony w stawkach wyższych niż minimalne. Sąd Rejonowy w zaskarżonym postanowieniu rozstrzygając o kosztach za postępowanie przed Sądem I instancji (zasądzając je według stawek minimalnych) nie wyjaśnił przyczyn, które legły u podstaw podjętej decyzji.

Wprawdzie kodeks postępowania karnego nie określa wymagań co do treści uzasadnienia postanowienia (art. 98§1 k.p.k.), ale w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że z istoty uzasadnienia wynika, iż powinno ono wskazywać wszystkie istotne przesłanki, którymi kierował się organ je wydający. Uzasadnienie postanowienia powinno zatem wyjaśniać podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia. Uzasadnienie postanowienia powinno – podobnie jak uzasadnienie wyroku – spełniać funkcję perswazyjną, to jest wyłuszczać powody podjęcia decyzji, by strony mogły przekonać się o jej słuszności oraz funkcję kontrolną, to jest przedstawiać instancji odwoławczej podstawy do sprawdzenia tej słuszności (porównaj m.in. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 26 października 2012 roku w sprawie o sygn. akt II AKz 456/12, KZS 2012/11/58).

Tego rodzaju wymogów nie spełnia uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia sporządzone w niniejszej sprawie, które w swej treści ogranicza się jedynie do stwierdzenia, że możliwość zwiększenia wynagrodzenia winna mieć swoje uzasadnienie w realiach sprawy oraz, że w tej kwestii winien być złożony wniosek i winien on być przez stronę wnioskującą uzasadniony, w tym co do rzeczywistego poniesienia tych kosztów.  W żaden jednak sposób Sąd I instancji nie odniósł tych stwierdzeń do tej konkretnej sprawy. Nie umotywował co legło u podstaw zasądzenia zwrotu kosztów obrony według stawek minimalnych (pomimo innego żądania wniosków) tym konkretnym oskarżonym w tej konkretnej sprawie. 

Jak wskazywał Sąd Okręgowy rozstrzygając w przedmiocie zwrotu kosztów obrony z wyboru za postępowanie odwoławcze (poniesionych m.in. przez Cezarego Xxxcza /k. 2062 – 2064v/ i Krzysztofa Xxxa /k. 2084 – 2086v/) pozostawienie w gestii właściwego Sądu rozstrzygnięcia o kosztach obrony przed nim powstałych jest tym bardziej uzasadnione kiedy we wniosku sformułowane jest żądanie zasądzenia wynagrodzenia w stawce wyższej niż minimalna za udział w postępowaniu. Możliwość podwyższenia stawki minimalnej oznacza, że konieczne jest, zgodnie z §2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 4 czerwca 1992 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2002 Nr 163 poz. 1348 ze zm.)  wzięcie pod uwagę niezbędnego nakładu pracy adwokata, a także charakteru sprawy i wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Ocenny charakter tych warunków prowadzi do wniosku, że ustalenia, czy zostały one spełnione do zastosowania stawki wyższej niż minimalna, powinien dokonać Sąd, przed którym obrońca występował. Daje to gwarancję prawidłowego zastosowania przepisów w/w rozporządzenia (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2009 r. w sprawie o sygn. akt I KZP OSNKW 2009/12/101).

W związku z powyższym, w sytuacji, gdy obrońca wnosi o przyznanie na  rzecz strony zwrotu kosztów obrony w wysokości wyższej niż stawki minimalne wynikające z przepisów rozporządzenia, to Sąd I instancji niezależnie od podjętej decyzji winien się odnieść się do treści tego wniosku i wskazać dlaczego przyjął, że zwrot należy mu się w określonej, przyznanej mu wysokości.

Pomimo to Sąd Rejonowy w tym zakresie w ogóle się nie wypowiedział, co ze względu na treść wniosków o zasądzenie kwot ponad stawki minimalne (zawierających także załączony spis kosztów i umowę wraz z oświadczeniem o ich uiszczeniu) nie pozwala Sądowi Odwoławczemu prześledzenie toku rozumowania Sądu Rejonowego, które legło u podstaw wydanego rozstrzygnięcia (odnośnie etapu postępowania przed Sądem I instancji, przed którym przecież obrońcy występowali) i w efekcie sprawdzenia jego prawidłowości. W zakresie zwrotu kosztów obrony w postępowaniu przygotowawczym, jak wskazano na wstępie w ogóle brak jest rozstrzygnięcia. Sąd Rejonowy nie orzekł ich ani według stawek minimalnych, ani podwyższonych.

Z tych też względów postanowienie w zaskarżonej części dotyczącej oskarżonych Cezarego Xxxcza i Krzysztofa Xxxa należało uchylić i sprawę w tym zakresie przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Białymstoku.

Na zakończenie dodać jeszcze należy, że niezależnie od powyższej argumentacji zwrócić należy uwagę na fakt, że Sąd I instancji zasądzając na od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego Cezarego Xxxcza i Krzysztofa Xxxa odpowiednio kwotę 1.260 zł. oraz kwotę 1.344 złotych tytułem zwrotu kosztów wyłożonego wynagrodzenia za obronę ustanowioną z wyboru w niniejszej sprawie – nie wskazał wszystkich podstaw prawnych tego rozstrzygnięcia, które zawiera uchybienie.

Zgodnie z §14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 4 czerwca 1992 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2002 Nr 163 poz. 1348 ze zm.) stawka minimalna za obronę w postępowaniu przed sądem rejonowym w postępowaniu zwyczajnym wynosi 420 zł. W myśl z kolei §16 (nie wskazanego już przez Sąd Rejonowy)  w sprawach, w których rozprawa trwa dłużej niż jeden dzień, stawka minimalna ulega podwyższeniu za każdy następny dzień o 20%. Przepis ten stanowi więc o podwyższeniu stawki za udział w kolejnych terminach rozprawy, ale nie publikacji wyroku. Stąd nie sposób stwierdzić na jakiej podstawie Sąd I instancji podwyższył o 20% stawkę minimalną wynagrodzenia zwróconego Krzysztofowi Xxxowi za udział jego obrońcy na publikacji orzeczenia.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy winien wyeliminować wskazane mankamenty poprzez dokonanie wnikliwej i wszechstronnej analizy wniosków obrońców Cezarego Xxxcza i Krzysztofa Xxxa o przyznanie na rzecz tych oskarżonych zwrotu kosztów ustanowienia obrońców w wysokości wyższej niż stawki minimalne – w świetle przesłanek warunkujących wydanie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie i w kontekście realiów niniejszej sprawy, w tym jej charakteru i zawiłości, a także nakładu pracy obrońców. Następnie niezależnie od podjętej decyzji, w uzasadnieniu postanowienia Sąd ten winien wyczerpująco odnieść się do pełnej treści tych wniosków i wskazać dlaczego przyjął, że oskarżonym należy się zwrot w przyznanej im wysokości.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji.
 


Niniejsze postanowienie jest prawomocne i nie podlega zaskarżeniu.





Zwrot kosztów obrony w przypadku uniewinnienia - adwokat Białystok.

Koszty zastępstwa prawnego z wyboru - Skarb Państwa - adwokaci Białystok

Pomoc prawna w sprawach karnych, kancelaria Adwokacka w Białymstoku.

Prowadzenie spraw karnych - cennik usług.

Adwokat Białystok - opinie, cennik. 

 

data publikacji: 2015-09-01 09:36:42

Zobacz także:
Zażalenie na postanowienie o kosztach w sprawie karnej.
Umorzenie postępowania - koszty procesu.
Osoba częściowo uniewinniona w sprawie z oskarżenia prywatnego - złożyła do Sądu wniosek o zasądzenie na jej rzecz kosztów obrony. Sąd I instancji uwzględnił wniosek i zasądził poniesione koszty zgodnie z przedłożoną umową z obrońcą oraz dowodem ich uiszczenia. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone przez drugą stronę postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wskazując, że Sąd I instancji powinien bardziej wnikliwie dokonać oceny złożonego wniosku ...
Postanowienie jakie publikujemy - dotyczyło złożonego zażalenia na odmowę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Skazany pozostawał w przekonaniu, że Sąd sprawę odroczy i nie będzie procedował pod jego nieobecność. Z uwagi na zmianę przepisów - Sąd rozprawę przeprowadził i wydał wyrok skazujący, o czym oskarżony nie wiedział. Docelowo wniosek o przywrócenie terminu nie został uwzględniony