Strona wykorzystuje COOKIES w celach statystycznych, bezpieczeństwa oraz prawidłowego działania serwisu.
Jeśli nie wyrażasz na to zgody, wyłącz obsługę cookies w ustawieniach Twojej przeglądarki.

Zgadzam się Więcej informacji

Aktualności

» jesteś tutaj: » Aktualności
Wyrok w sprawie przestępstwa oszustwa przy umowach pożyczki

Sygn. akt III K  2/19









WYROK
W IMIENIU  RZECZYPOSPOLITEJ  POLSKIEJ

Dnia 27 sierpnia 2019 roku

Sąd Rejonowy w Białymstoku III Wydział Karny w składzie:
                                 
                                  Przewodniczący: SSR Aneta Kamieńska
                                  Protokolant: A 
Bez udziału prokuratora 
po rozpoznaniu w dniu 14.05.2019 r., 04.06.2019 r., 20.08.2019 r.  
sprawy:
1. Xxa Marka Xxiego s. K i T z domu P  ur. 04.08.1961 r. w Ł
2. Xxty Xxiej c. J i C z domu R  ur. 26.04.1963 r. w B
oskarżonych o to, że:
I. W dniu 10 grudnia 2012r w Białymstoku przy ul. Mickiewicza działając wspólnie i w porozumieniu z Xxtą Xxą w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadzili Jana Xx do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w kwocie 20.000 zł w ten sposób, że pod pozorem umowy pożyczki zawartej przez Xxa Xxiego z Janem Xx, Xxta Xxa złożyła oświadczenie, że wyraża zgodę i ponosi taką sama odpowiedzialność jak jej mąż z tytułu umowy pożyczki wprowadzili w ten sposób w błąd Jana Xx co do zamiaru i możliwości spłaty zobowiązania w wyniku czego uzyskali kwotę 20.000 zł której nie spłacili czym działał na szkodę Jana Xx 
tj. o czyn z art. 286 § 1 kk
II. W dniu 14 stycznia 2013r w Białymstoku przy ul. Mickiewicza działając wspólnie i w porozumieniu z Xxtą Xxą w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadzili Jana Xx do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w kwocie 60.000 zł w ten sposób, że pod pozorem umowy pożyczki zawartej przez Xxa Xxiego z Janem Xx, Wioietta Xxa złożyła oświadczenie, że wyraża zgodę i ponosi taką samą odpowiedzialność jak jej mąż z tytułu umowy pożyczki wprowadzili w ten sposób w błąd Jana Xx co do zamiaru i możliwości spłaty zobowiązania w wyniku czego uzyskali kwotę 60.000 zł której nie spłacili czym działał na szkodę Jana Xx 
tj. o czyn z art. 286 § 1 kk
III. W dniu 08 kwietnia 2013 w Białymstoku przy ul. Mickiewicza działając wspólnie i w porozumieniu z Xxtą Xxą w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadzili Jana Xx do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w kwocie 70.000 zł w ten sposób, że pod pozorem umowy pożyczki zawartej przez Xxa Xxiego z Janem Xx, Xxta Xxa złożyła oświadczenie, że wyraża zgodę i ponosi taką samą odpowiedzialność jak jej mąż z tytułu umowy pożyczki wprowadzili w ten sposób w błąd Jana Xx co do zamiaru i możliwości spłaty zobowiązania w wyniku czego uzyskali kwotę 70.000 zł której nie spłacili czym działał na szkodę Jana Xx 
tj. o czyn z art. 286 § 1 kk

a nadto Xxa Marka Xxiego o to, że:

IV. W dniu 13 marca 2014r w Białymstoku przy ul. Mickiewicza w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził Jana Xx do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w kwocie 10.000 zł w ten sposób, że pod pozorem umowy pożyczki zawartej przez Xxa Xxiego z Janem Xx wprowadził w ten sposób w błąd Jana Xx co do zamiaru i możliwości spłaty zobowiązania w wyniku czego uzyskał kwotę 10.000 zł której nie spłacił czym działał na szkodę Jana Xx 
tj. o czyn z art. 286 § 1 kk
V. W dniu 24 lutego 2016r w Białymstoku przy ul. Mickiewicza w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził Jana Xx do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w kwocie 5.000 zł w ten sposób, że pod pozorem umowy pożyczki zawartej przez Xxa Xxiego z Janem Xx wprowadził w ten sposób w błąd Jana Xx co do zamiaru i możliwości spłaty zobowiązania w wyniku czego uzyskał kwotę 5.000 zł której nie spłacił czym działał na szkodę Jana Xx tj. o czyn z art. 286 § 1 kk

-o r z e k a-

I. Oskarżonego Xxa Marka Xxiego i  Xxtę Xxą uznaje za winnych popełnienia zarzuconego im w punktach I – III ciągu przestępstw i za to na podstawie art. 286§1 kk  skazuje ich, zas na mocy art. 286§1 kk w zw. z art. 91§1 kk orzeka wobec nich kary po 8 ( osiem )  miesięcy pozbawienia wolności.
II. Oskarżonego Xxa Marka Xxiego uznaje za winnego popełnienia zarzucanego mu w punkcie IV i V czynu i za to na mocy art. 286§1 kk za każdy z tych czynów skazuje go na kary po 6 ( sześć ) miesięcy pozbawienia wolności.
III. Na podstawie art. 91§2 kk orzeka wobec oskarżonego Xxa Marka Xxiego karę łączną 1 ( jednego ) roku pozbawienia wolności.
IV. Na podstawie art. 69 § 1, § 2 kk, art. 70 § 1 kk, art. 72§1 pkt 1 kk  wykonanie orzeczonych wobec oskarżonych  kar pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okresy próby wynoszące po 1 ( jednym ) roku wobec każdego z nich i zobowiązuje ich do informowania kuratora o przebiegu okresu próby.
V. Zasądza od oskarżonych solidarnie na rzecz oskarżyciela posiłkowego Jana Xxa   kwotę 1.704 ( jeden tysiąc siedemset cztery ) złotych tytułem zwrotu kosztów ustanowienia pełnomocnika. 
VI. Zwalnia oskarżonych od ponoszenia opłaty i pozostałych kosztów sądowych w sprawie, przejmując je na poczet Skarbu Państwa.


UZASADNIENIE
Na podstawie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej Sąd ustalił następujący stan faktyczny.

Aktem Notarialnym z dnia 03.09.1996 r. małżonkowie Xx Marek Xxi i Xxta Xxa wyłączyli wspólność majątkową małżeńską.

W dniu 10 grudnia 2012r w Białymstoku przy ul. Mickiewicza w mieszkaniu należącym do Jana Xxa- Xx Marek Xxi podpisał umowę pożyczki  kwoty 20.000 zł.  Xxta Xxa złożyła na odwrocie umowy pisemne oświadczenie, że wyraża zgodę i ponosi taką samą odpowiedzialność jak jej mąż z tytułu umowy pożyczki .
  Taka sama sytuacja miała miejsce w dniu 14 stycznia 2013r w Białymstoku przy ul. Mickiewicza i dotyczyła pożyczki w kwocie 60.000 zł. Kolejna w dniu 08 kwietnia 2013 w Białymstoku przy ul. Mickiewicza dotyczyła pożyczki w kwocie 70.000 zł. Żadna kwota we wskazanych w umowach terminach jak również i w późniejszym czasie nie została spłacona. 
Kolejne dwie umowy zostały zawarte pomiędzy Xxem Markiem Xxim a Janem Xxem już bez udziału Xxty Xxiej  w dniu 13 marca 2014r w Białymstoku przy ul. Mickiewicza na kwotę 10.000 zł oraz w  dniu 24 lutego 2016r w Białymstoku przy ul. Mickiewicza na kwotę  5.000 zł. 

W czasie zaciągania pierwszej z pożyczek małżonkowie Xxcy byli jedynie właścicielami nieruchomości położonej w Xxch o nr geod. 113, i o powierzchni 0,4900 ha. co do której prowadzona księga wieczysta zawierała wpisy hipoteczne na rzecz kilku wierzycieli. Małżonkowie Xxcy zamieszkiwali w domu przy ulicy Xxej w Wasilkowie gdzie mieszkają do chwili obecnej, zaś od ponad dziesięciu lat dom ten stanowi własność ich syna – Bartosza Xxiego. 

W latach 2000-2006 było prowadzonych szereg postepowań egzekucyjnych skarbowych. W związku z tymi postepowaniami Xx Xxi  złożył w dacie 30.01.2010 roku pozew o zapłatę od Skarbu Państwa kwoty 74.500 zł tytułem odszkodowania. We wszystkich instancjach doszło do oddalenia powództwa.

Na przestrzeni czasu od kwietnia 1994 r. do maja 2002 r. Xx Marek Xxi nie dopełniał także obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie . Posiadał zadłużenie na rzecz  ZUS, KRUS, Skarbu Państwa, Banku PKO BP ( wierzytelność przekazana firmie Kruk ) oraz toczyło się szereg postępowań egzekucyjnych.

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Białymstoku w sprawie I C 1978/16 z dnia 21.03.2017 r. Sąd zasądził solidarnie od pozwanych małżonków Xxich na rzecz powoda Jana Xxa żądaną - ( cofnięcie pozwu wobec pozwanej na kwotę 15.000 zł ) -  kwotę 150.000 zł wraz z odsetkami. Tym samym sąd nie uznał skuteczności umowy majątkowej małżeńskiej pozwanych albowiem pozwana mogłaby się na nią powoływać jedynie wówczas, gdyby o jej zawarciu oraz rodzaju Jan Xx wiedział przed powstaniem między Xxtą Xxą a w/w stosunku prawnego, z którego wynikała wierzytelność.

W dniu 17 kwietnia 2018 r. w sprawie II Co 60/18 odbyło się posiedzenie w sądzie Rejonowym w Białymstoku o wyjawienie majątku. Z treści zapisów w protokole wynika, iż Xx Marek Xxi nie posiada żadnego majątku za wyjątkiem wspomnianego udziału w nieruchomości gruntowej w Xxch.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o: całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym zeznań świadków oraz dokumentów .

Oskarżeni nie przyznali się do popełnienia zarzucanych im czynów przy czym nie kwestionowali kwot pobranych od Jana Xxa jako pożyczki. 

Oskarżony Xx Marek Xxi kolejno wyjaśniał, iż zwrotu pożyczonych pieniędzy miał dokonać ze sprzedaży działki w Xxch, której jak oświadczył nie mógł sprzedać albowiem stanowiła ona nieruchomość rolną i na skutek zmiany przepisów w roku 2015  dotyczących nieruchomości rolnych nie mógł dokonać jej sprzedaży.

Słuchany przed sądem stwierdził, iż pokrycie należności na rzecz Jana Xxa miało nastąpić ze sprzedaży nieruchomości należącej do syna, gdzie jest pełnomocnikiem. Pożyczone pieniądze przeznaczone zostały na przekształcenie działki syna pod budownictwo wielorodzinne. Syn obiecał podzielić się zyskiem. Ustawa z 2015 r, która zmieniła formułę sprzedaży działek rolnych pokrzyżowała jego plany.

Xxta Xxa wyjaśniła natomiast, iż jedynie poręczyła za męża kwoty zaciąganych przez niego pożyczek.

Sąd zważył, co następuje:
Merytoryczna ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który stanowił podstawę wyroku, wskazuje jednoznacznie, iż wina oskarżonych nie budzi żadnych wątpliwości.

Świadek Jan Xx złożył zeznania korespondujące z ustalonym stanem faktycznym. Podał, iż kolejno udzielane pożyczki miały określone terminy ich zwrotu na przestrzeni lat 2013-2016. W dniu 23 sierpnia 2016 r. wystąpił z przedsądowym wezwaniem do małżonków Xxich o zwrot długu, małżonkowie Xxcy wezwań nie odbierali. Podał, iż małżeństwo Xxich wprowadziło go w błąd, co do możliwości realnych spłaty pożyczek. Xx Xxi twierdził, iż posiada możliwości płatnicze oraz że posiada nieruchomości, zaś zaciągane pożyczki tłumaczył chwilowymi kłopotami finansowymi. Dopiero później dowiedział się, iż już w momencie zaciągani pierwszej pożyczki małżeństwo Xxich było jedynie właścicielami nieruchomości w Xxch, zaś w założonej dla tej nieruchomości księdze wieczystej figuruje szereg wpisów hipotecznych. Następnie powziął również wiadomość, iż małżeństwo Xxich nie jest właścicielami nieruchomości, na której zamieszkują, zaś inne nieruchomości zostały sprzedane. W pewnym momencie wiosną 2013 r. Xx Marek Xxi zabrał go jak zeznał swoim samochodem  do miejscowości znajdującej się na trasie do Wasilkowa, gdzie był duży obszar gruntów i zapewnił go że potrzebuje pieniędzy na uporządkowanie terenu i przystosowanie go do budowy domów, zaś po sprzedaży odda pieniądze. Podał, iż z Xxem Markiem Xxim zapoznał go znajomy Mieczysław T, który prowadził sprawy podatkowe w/w. Z rozmów wynikało, iż Xx Marek Xxi nie powinien mieć problemów ze spłatą pożyczek. Stwierdził także, iż w ramach zabezpieczenia spłaty prosił aby umowy podpisywała także żona Xxa Marka Xxiego. Nigdy małżonkowie Xxcy nie poinformowali go, że posiadają zniesioną wspólność majątkową małżeńską.

Słuchany przed sądem podał, iż w czasie kiedy Xx Marek Xxi pokazywał mu grunty pod budownictwo mieszkaniowe zapewniał go, iż po przekształceniu gruntów wygospodaruje dla niego działkę po niższej cenie. W/w zapewniał go również iż jest właścicielem działki w Niewodnicy a jedynie ma problem ze sprzedażą z uwagi na trudności ze strony gminy. Gdy przejeżdżali obok domu na Xxej ani słowem też nie wspomniał, iż nieruchomość nie należy do niego.

Podał także, iż przed 2012 r również udzielał pożyczek w/w które spłacił co tym bardziej uwiarygodniało jego osobę.

Mieczysław T zeznał, iż faktycznie Jan Xx zwrócił się do niego z prośbą o poinformowanie  czy Xx Marek Xxi jest wiarygodny i czy można udzielić mu pożyczek. Świadek potwierdził mówiąc, iż w/w posiada nieruchomości i jest wydolny finansowo.

Bartosz Xxi stwierdził, iż faktycznie ustanowił swojego ojca pełnomocnikiem do zarządzania jego nieruchomością z przeznaczeniem na budownictwo mieszkaniowe , nie mniej jednak nie zobowiązywał ojca do robienia nakładów finansowych na powyższy cel.

Cezary K zeznał, iż jedyną nieruchomością, z której mógłby zaspokoić swoje roszczenia wierzyciel była nieruchomość w Xxch obciążona hipotekami i mogłoby się zdarzyć, że wierzyciel nie otrzymałby żadnej kwoty w przypadku skutecznej likwidacji. Podał, iż Xx Marek Xxi wezwany do kancelarii komorniczej stwierdził, iż ani on ani żona nie posiadają żadnego majątku i brak jest możliwości spłaty.  

Zatem w ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozostawia najmniejszych wątpliwości, iż oskarżeni dopuścili się zarzucanych im aktem oskarżenia czynów. Przytoczony w powyższym uzasadnieniu przebieg przedmiotowych zdarzeń wobec zeznań pokrzywdzonego jak również reszty materiału dowodowego nie budzi żadnych zastrzeżeń. 

W art. 286 § 1 kk stypizowane jest zachowanie przestępne polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Wprowadzenie w błąd polega na tym, że sprawca swoimi podstępnymi zabiegami doprowadza inną osobę do mylnego wyobrażenia o rzeczywistym stanie rzeczy. Środkiem użytym do wprowadzenia w błąd może być słowo, pismo, fałszywe narzędzie i urządzenie. Do przypisania oszustwa nie jest potrzebne użycie szczególnego podstępu, lecz wystarczy każde działanie mogące wprowadzić poszkodowanego w błąd. Wprowadzenie w błąd musi dotyczyć tzw. istotnych okoliczności, które mogą mieć wpływ na podjęcie przez oszukiwaną osobę decyzji rozporządzenia mieniem.  Celem działania sprawcy jest uzyskanie korzyści majątkowej. Przypisując sprawcy popełnienie przestępstwa określonego w art. 286 § 1 kk, należy wykazać, że obejmował on swoją świadomością i zamiarem bezpośrednim (kierunkowym) nie tylko to, że wprowadza w błąd inną osobę (względnie wyzyskuje błąd), ale także i to, że doprowadza ją w ten sposób do niekorzystnego rozporządzenia mieniem - i jednocześnie chce wypełnienia tych znamion. 

Przenosząc powyższe na okoliczności przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, iż oskarżeni swoim zachowaniem wypełnili znamiona zarzucanych im czynów. Mianowicie, mając świadomość tego, iż nie posiadają środków finansowych na spłatę zaciąganych pożyczek, mając przy tym świadomość, iż posiadają szereg zobowiązań finansowych wprowadzili w błąd, pokrzywdzonego wskutek którego, pozostając w mylnym wyobrażeniu o sytuacji finansowej oskarżonych dokonał pożyczek. W ten sposób Jan Xx niekorzystnie rozporządził swoim mieniem. Oskarżeni natomiast nie mieli zamiaru wywiązania się z umowy o czym świadczy brak środków finansowych o czym wspomniano uprzednio oraz ich działanie polegające na braku informacji tak o rozdzielności majątkowej małżeńskiej, czy też nie posiadaniu praktycznie żadnego majątku służącego ewentualnemu zaspokojeniu wierzyciela. Przeciwnie Xx Marek Xxi starał się spowodować wyobrażenie u pokrzywdzonego co do możliwości spłaty, finalnie pokazując mu działkę przeznaczoną na budownictwo mieszkaniowe nie informując, iż faktycznie nie jest jej właścicielem, jak to miało miejsce również w przypadku nieruchomości na ulicy Xxej, co do której pokrzywdzony na skutek braku informacji pozostawał  w mylnym wyobrażeniu, iż stanowi ona własność małżonków Xxich. Bez znaczenia jest w tym kontekście treść stenogramu złożonego do akt z rozmowy pomiędzy stronami albowiem należy ją ocenić jako dalsze mamienie pokrzywdzonego możliwością uregulowania długu.

Wymierzając oskarżonym karę za przestępstwa Sąd miał na uwadze ogólne dyrektywy wymiaru kary przewidziane w art. 53 § 1 i 2 kk oraz art. 54 § 1 kk.  uwzględniając zarówno okoliczności obciążające, jak i łagodzące. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności towarzyszących popełnieniu przestępstwa uznać należało, że oskarżeni nie szanują  dóbr chronionych prawem, w tym przede wszystkim cudzego mienia.  Stopień szkodliwości społecznej popełnionych przez nich czynów Sąd ocenił jako wysoki, w szczególności z uwagi na okoliczności popełnienia czynów, wysokość szkody. Kierując się powyższymi względami Sąd wymierzył oskarżonym kary przewidziane w sankcji naruszonego przepisu w wymiarze odpowiednio 1 roku wobec Xxa Marka Xxiego i  8 miesięcy pozbawienia wolności wobec Xxty Xxiej. Zdaniem Sądu kary w tym rozmiarze odzwierciedlają ujemny charakter występków których dopuścili się oskarżeni. Kary te są adekwatne do stopnia społecznej szkodliwości czynu i spełniają wszelkie wymogi zarówno co do zasad prewencji ogólnej, jak i szczególnej. Zważywszy zaś na uprzednią niekaralność oskarżonych wykonanie orzeczonych kar warunkowo zawieszono na okresy próby wynoszące po jednym roku wobec każdego z nich. W ocenie sądu kary z warunkowym zawieszeniem ich wykonania będą właściwe wobec obu oskarżonych.

Oczywistym jest, iż sąd nie mógł orzec o obowiązku naprawienia szkody wobec uprzedniego rozstrzygnięcia  w tym zakresie przez sąd cywilny.

Na podstawie art. 624 § 1 kpk Sąd zwolnił oskarżonych od ponoszenia kosztów sądowych, przejmując je na rachunek Skarbu Państwa. 



prowadzenie spraw karnych adwokat Białystok 

cennik prowadzenia sprawy karnej adwokat 


data publikacji: 2019-09-16 07:57:15

Zobacz także:
Powództwo o zwrot pozyczki.
Przedawnienie roszczeń z umowy pożyczki, zarzuty sądowe.
Osoba częściowo uniewinniona w sprawie z oskarżenia prywatnego - złożyła do Sądu wniosek o zasądzenie na jej rzecz kosztów obrony. Sąd I instancji uwzględnił wniosek i zasądził poniesione koszty zgodnie z przedłożoną umową z obrońcą oraz dowodem ich uiszczenia. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone przez drugą stronę postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wskazując, że Sąd I instancji powinien bardziej wnikliwie dokonać oceny złożonego wniosku ...
Postanowienie jakie publikujemy - dotyczyło złożonego zażalenia na odmowę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Skazany pozostawał w przekonaniu, że Sąd sprawę odroczy i nie będzie procedował pod jego nieobecność. Z uwagi na zmianę przepisów - Sąd rozprawę przeprowadził i wydał wyrok skazujący, o czym oskarżony nie wiedział. Docelowo wniosek o przywrócenie terminu nie został uwzględniony