Strona wykorzystuje COOKIES w celach statystycznych, bezpieczeństwa oraz prawidłowego działania serwisu.
Jeśli nie wyrażasz na to zgody, wyłącz obsługę cookies w ustawieniach Twojej przeglądarki.

Zgadzam się Więcej informacji

Prawnik radzi

» jesteś tutaj: » Dla klienta » Prawnik radzi
Wyrok w sprawie o rozwód i alimenty

Sygn. akt I C /13


WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

                            Dnia 25 kwietnia 2014 roku


Sąd Okręgowy w Białymstoku I Wydział Cywilny
w następującym składzie:

Przewodniczący:    SSO  J   
Ławnicy:     W I
Protokolant:    protokolant  P

po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2014 roku w Białymstoku
sprawy z powództwa Marii Xxxa
przeciwko  Xxxowi Zbigniewowi Xxxa
o rozwód i o eksmisję

I.    Rozwiązuje przez rozwód związek małżeński powódki Marii Xxxy z domu K i pozwanego Xxxa Zbigniewa Xxxy zawarty w dniu 18 maja 1996 roku w A i zapisany w księdze małżeństw Urzędu Stanu Cywilnego w A  za numerem /1996/gm – bez orzekania o winie stron;
II.    Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi stron Xxxką Xxxą ur. 4 lipca 1996 r., Xxxą Xxxą ur. 30 kwietnia 1999 r. i Xxxą Xxxą ur. 20 grudnia 2012 roku powierza powódce zawieszając władze rodzicielską pozwanego nad dziećmi;
III.    Kosztami wychowania i utrzymania małoletnich dzieci stron obciąża oboje rodziców z tym, że zasądza tytułem alimentów od pozwanego Xxxa Zbigniewa Xxxy na rzecz małoletniej Xxxy Xxxy kwotę po 260 (dwieście sześćdziesiąt) złotych miesięcznie zaś alimenty zasądzone od pozwanego Xxxa Zbigniewa Xxxy na rzecz małoletnich dzieci Xxxki Xxxy i Xxxy Xxxy mocą prawomocnego wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Sokółce z dnia 5 lipca 2000 roku w sprawie III RC xxx/00 w kwocie po 33% wynagrodzenia miesięcznego pozwanego nie mniej niż po 200 złotych miesięcznie na każdą z córek podwyższa do kwoty po 320 (trzysta dwadzieścia) złotych miesięcznie na rzecz Xxxki Xxxy i po 320 (trzysta dwadzieścia) złotych miesięcznie na rzecz Xxxy Xxxy, płatne do rąk Marii Xxxy jako ustawowej przedstawicielki do 10-go każdego miesiąca z 13% w stosunku rocznym w razie uchybienia w płatności którejkolwiek z rat alimentacyjnych;
IV.    Odstępuje od uregulowania kontaktów pozwanego z małoletnimi dziećmi;
V.    Pozostawia bez rozpoznania roszczenie regresowe powódki wobec pozwanego;
VI.    Oddala powództwo o eksmisję pozwanego ze wspólnego mieszkania;
VII.    Nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa (Sąd Okręgowy w Białymstoku) na rzecz adwokata S kwotę 540 (pięćset czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek VAT, zaś na rzecz adwokata A kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt złotych) powiększoną o należny podatek VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronom z urzędu;


UZASADNIENIE

Powódka Maria Xxxa, po ostatecznym sprecyzowaniu powództwa na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2014 roku, wniosła o rozwiązanie przez rozwód związku małżeńskiego zawartego z pozwanym Xxxem Zbigniewem Xxxą bez orzekania o winie, o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi stron Xxxką Xxxą, Xxxą Xxxą i Xxxą Xxxą powódce z jednoczesnym ustaleniem miejsca pobytu dzieci przy matce oraz zawieszeniem wykonywania tej władzy pozwanemu, a także o podwyższenie alimentów zasądzonych od pozwanego na rzecz małoletnich Xxxki Xxxy i Xxxy Xxxy wyrokiem Sądu Rejonowego w Sokółce z dnia 05 lipca 2000 roku w sprawie o sygn. III RC xxx/00 z kwoty 200 zł miesięcznie do kwoty po 400 zł miesięcznie na rzecz każdej z małoletnich, jak również o zasądzenie od pozwanego na rzecz małoletniej Xxxy Xxxy alimentów w kwocie po 300 zł, płatnych do 10-tego dnia każdego miesiąca do rąk ustawowej przedstawicielki dziecka wraz z ustawowymi odsetkami w razie zwłoki w płatności którejkolwiek z rat ustalenie. Powódka nie wnosiła o orzekanie o kontaktach pozwanego z małoletnimi córkami, domagała się natomiast orzeczenia eksmisji pozwanego z zajmowanego wspólnie mieszkania stron oraz zasądzenia od niego kwoty 3.600 zł tytułem roszczenia zwrotnego utrzymywania przez nią małoletniej Xxxy Xxxa za okres od grudnia 2012 roku do grudnia 2013 roku, jak również o zasądzenie od pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 150 % stawki minimalnej.

Pozwany Xxx Zbigniew Xxxa, również po sprecyzowaniu stanowiska na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2014 roku, wyraził zgodę na rozwiązanie przez rozwód związku małżeńskiego z powódką Marią Xxxą bez orzekania o winie oraz na zawieszenie mu wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnimi córkami stron i ustalenie ich miejsca pobytu przy matce, a także na zasądzenie od niego alimentów na rzecz dzieci w łącznej kwocie 900 zł miesięcznie. Pozwany wnosił przy tym o oddalenie roszczenia o orzeczenie jego eksmisji z zajmowanego wspólnie z żoną mieszkania, oddalenie powództwa o zapłatę kwoty 3.600 zł tytułem roszczenia regresowego oraz nieorzekanie o kontaktach pozwanego z małoletnimi. Xxx Zbigniew Xxxa wnosił także o zasądzenie kosztów udzielonej z urzędu pomocy prawnej według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
Powódka Maria Xxxa i pozwany Xxx Zbigniew Xxxa zawarli związek małżeński w dniu 18 maja 1996 roku w Xxxowie /k. 3/. Z małżeństwa tego urodziło się troje małoletnich obecnie córek – Xxxka, ur. 04.07.1996 roku /k. 4/, Xxxa, ur. 30.04.1999 roku /k. 6/ oraz Xxxa, ur. 20.12.2012 roku /k. 5/.  

Bezspornym ustaleniem jest, iż dla obu stron było to pierwsze małżeństwo zawarte pod wpływem łączącego je wówczas uczucia. Zarówno przed ślubem, jak i bezpośrednio po zawarciu związku małżeńskiego ich wzajemne relacje układały się dobrze. Ostatecznie strony zdecydowały się na wspólne zamieszkanie w Białymstoku, gdzie pozwany służył jako zawodowy żołnierz w tutejszym garnizonie.

Poza sporem jest, iż na przełomie lat 1999 – 2000 raptownemu pogorszeniu uległ stan zdrowia psychicznego Xxxa Xxxy. Zaczął on wykazywać wzmożoną aktywność, skonfliktował się z otoczeniem zarówno w pracy, jak i w domu, a także podejmował lekkomyślne działania i nierozsądne, nadmierne wydatki uważając się przy tym za osobę wyjątkową. W okresie od 06 kwietnia do 29 maja 2000 roku pozwany był hospitalizowany w SPP ZOZ w Choroszczy, gdzie rozpoznano u niego zaburzenia afektywne typu maniakalnego. Od 11 sierpnia 2000 roku pozostawał pod opieką Poradni Zdrowia Psychicznego szpitala MSWiA w Białymstoku kontynuując rozpoczęte uprzednio leczenie. Jeszcze tego samego roku – od 12 do 27 października – przebywał on także na Oddziale Psychiatrycznym Szpitala Wojskowego w Ełku z rozpoznaniem sytuacyjnych reakcji nerwicowych. Ostatecznie Xxx Xxxa został zwolniony ze służby z uwagi na orzeczone inwalidztwo i przeszedł na rentę.

W 2002 roku pozwany zaprzestał przyjmowania leków, co spowodowało nawrót choroby. Pod jej wpływem Xxx Xxxa zaczął przejawiać agresywne zachowania wobec żony – wyzywał ją, ograniczał wychodzenie z domu i przeszukiwał jej rzeczy osobiste. Agresywnie zachowywał się także wobec dzieci stron. W obawie przed pozwanym rodzina na około pół roku wyprowadziła się do rodziców powódki, przy czym Maria Xxxa wystąpiła do sądu o podjęcie przymusowego leczenia męża. Ostatecznie na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 04 czerwca 2002 roku w sprawie IV RNs 72/02 pozwanego po raz drugi przyjęto do SPP ZOZ w Choroszczy, przy czym został on tam przewieziony wskutek interwencji Policji, podjętej w domu braci pozwanego w Białobrzegach w wyniku przejawianych przez niego agresywnych zachowań. Hospitalizacja trwała od 09 lipca do 19 sierpnia 2002 roku, a u Xxxa Xxxy zdiagnozowano wówczas zaburzenia afektywne – epizod hipomanii.

W marcu 2002 roku Maria Xxxa wniosła powództwo o ustanowienie rozdzielności majątkowej pomiędzy nią i mężem, wniosła również o zasądzenie alimentów na rzecz małoletnich córek Xxxki i Xxxy. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku 18 kwietnia 2002 w sprawie IV RC xxx/02 ustanowiono rozdzielność majątkową między małżonkami z dniem 26 marca 2002 roku /k. 23 akt IV RC xxx/02 SR w Białymstoku/, a wyrokiem zaocznym z dnia 05 lipca 2002 roku Sąd Rejonowy w Sokółce w sprawie o sygn. III RC xxx/02 zasądził od Xxxa Xxxy na rzecz małoletnich Xxxki Xxxy i Xxxy Xxxy alimenty w kwocie 33 % wynagrodzenia miesięcznego pozwanego, jednak nie mniej niż po 200 zł miesięcznie na rzecz każdej z wymienionych wyżej córek stron /k. 7/. 
ono również szereg postępowań przygotowawczych w sprawach o czyny karalne, o których popełnienie podejrzewany był pozwany. Prokuratura Rejonowa w Xxxowie prowadziła postępowanie o sygn. Ds. 820/02 w sprawie o zabranie w celu przywłaszczenia samochodu ciężarowego marki UAZ, zaś Prokuratura Rejonowa w Białymstoku prowadziła postępowania Ds. 1030/02 oraz 2 Ds. 3672/02 w sprawach – odpowiednio – o posiadanie broni palnej i amunicji oraz znęcanie się nad żoną. Za każdym razem jednakże, po uzyskaniu opinii psychiatryczno-psychologicznej, postępowania te były umarzane wobec stwierdzonej niepoczytalności Xxxa Xxxy w chwili popełniania zarzucanych mu czynów. Analogicznie przedstawiała się sytuacja w 2003 roku, kiedy Sąd Rejonowy w Białymstoku w sprawie XIII W 273202 postanowieniem z dnia 25 marca 2003 roku umorzył postępowanie o wykroczenie z art. 119 § 1 kw – kradzież paliwa na szkodę stacji Shell – z uwagi na niepoczytalność pozwanego w chwili popełniania czynu.

Po raz trzeci pozwany był hospitalizowany w SPP ZOZ w Choroszczy w okresie od 28 lipca do 26 sierpnia 2009 roku, po uprzednim miesięcznym okresie pogorszenia stanu zdrowia psychicznego. Xxx Xxxa sam zgłosił się wówczas do wspomnianej placówki, gdzie rozpoznano u niego chorobę afektywną dwubiegunową w epizodzie hipomanii. 

Żadna ze stron nie kwestionowała, iż ich wzajemne relacje ulegały pogorszeniu w okresach poprzedzających hospitalizacje pozwanego, kiedy to stan jego zdrowia psychicznego był zły. Xxx Xxxa przejawiał wówczas opisane wyżej zachowania, polegające bądź na stosowaniu przemocy wobec żony bądź też – na podejmowaniu nieracjonalnych działań. Po zakończonych pobytach w szpitalu małżonkowie nadal kontynuowali jednakże wspólne pożycie, przy czym pozwany przyczyniał się wówczas do zaspokajania potrzeb rodziny i pokrywał część wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania. Stan ten uległ diametralnej zmianie latem 2012 roku, kiedy to wzajemne relacje stron zostały zerwane. W dniu 12 sierpnia 2012 roku pozwany został bowiem zatrzymany przez patrol Policji, a podczas kontroli w jego bagażu ujawniono ostrą amunicję. Naboje i elementy broni palnej znaleziono także w mieszkaniu stron, przy czym powódka o fakcie przechowywania przez męża tego typu materiałów nie wiedziała. Po raz kolejny Xxx Xxxa został zatrzymany przez funkcjonariuszy w dniu 09 września 2012 roku po zarzutem trzykrotnego – w okresie od sierpnia do września 2012 roku – usiłowania zgwałcenia swojej żony, która wezwała Policję na interwencję. Z uwagi na swoje zachowanie podczas zatrzymania został on przewieziony dzień później do SPP ZOZ w Choroszczy, gdzie rozpoznano zespół zaburzeń afektywnych dwubiegunowych zz rozpoczynającym się zespołem hipomaniakalnym. Postanowieniem z dnia 11 września 2012 roku Sąd Rejonowy w Białymstoku zastosował wobec niego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania poprzez umieszczenie go w wymienionej wyżej placówce medycznej. Tymczasowe aresztowanie było następnie przedłużane postanowieniami z dnia 27 listopada 2012 roku, 27 lutego 2013 roku i 05 lipca 2013 roku. Wobec opinii psychiatryczno-psychologicznej jednoznacznie stwierdzającej niepoczytalność Xxxa Xxxy tempore criminis, Sąd Rejonowy w Białymstoku postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2013 roku umorzył postępowanie w sprawie przeciwko wyżej wymienionemu o czyny z art. 263 § 2 kk w zb. z art. 164 § 1 kk; art. 13 § 1 kk w zw. z art. 197 § 1 kk oraz art. 227 § 1 kk, tj. – odpowiednio – posiadanie broni i amunicji, usiłowanie zgwałcenia i podawanie się za funkcjonariusza publicznego. Jednocześnie Sąd ten, z uwagi na stwierdzone w opinii wysokie prawdopodobieństwo popełnienia przez pozwanego podobnego czynu o znacznej społecznej szkodliwości, zastosował wobec Xxxa Xxxy środek zabezpieczający w postaci umieszczenia go w zamkniętym zakładzie leczenia psychiatrycznego, tj. w SPP ZOZ w Choroszczy. W szpitalu tym pozwany przebywał do chwili orzekania w niniejszej sprawie. Poza sporem jest, iż od momentu zatrzymania Xxx Xxxa nie łożył na rodzinę, a małżonkowie praktycznie nie utrzymywali ze sobą żadnego kontaktu. 

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zeznań w charakterze strony powódki Marii Xxxa /e-protokół z dnia 17.01.2014 roku, 00:08:51 – 00:33:56; z dnia 25.04.2014 roku, 00:08:50 – 00:16:21/, częściowych zeznań w charakterze strony pozwanego Xxxa Zbigniewa Xxxy /e-protokół z dnia 25.04.2014 roku, 00:16:21 – 00:27:30/, zeznań świadków: Xxxki Kopańko-Żdanuk /e-protokół z dnia 17.01.2014 roku, 00:35:35 – 00:46:23/ i Bernardy Horczak /e-protokół z dnia 17.01.2014 roku, 00:46:23 – 00:58:16/, a także dokumentów /k. 7 – 8, 110 – 166/, dokumentów znajdujących się w aktach spraw: IV RNs 72/02 oraz IV RC xxx/02 SR w Białymstoku oraz opinii biegłych /k. 173 – 177/.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 56 krio, jeżeli pomiędzy małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód. Jednakże pomimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Wspólne pożycie jest swoistą wspólnotą małżeńską, która stosownie do orzecznictwa Sądu Najwyższego jak i dominującego poglądu doktryny obejmuje ogół więzi między małżonkami w sferze duchowej, fizycznej i gospodarczej. Wspólne pożycie polega na istnieniu między małżonkami łączności psychicznej oraz wzajemnych pozytywnych uczuć takich jak miłość, szacunek i zaufanie. Obejmuje współżycie fizyczne oraz prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego, wspólne zamieszkiwanie.

Utrwalone stanowisko judykatury i doktryny przyjmuje, iż rozkład pożycia następuje w momencie zerwania między małżonkami więzi we wskazanych powyżej trzech sferach, a więc gdy małżonkowie z wyboru mieszkają oddzielnie, nie prowadzą wspólnego gospodarstwa, nie nawiązują ze sobą stosunków intymnych i wytworzyły się między nimi negatywne stosunki w sferze emocjonalnej. Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyrokach Sądu Najwyższego (z dnia 08.05.1951 r., C 184/51, OSN 1952/1/21 i z dnia 20.11.1951 r., C 839/51, OSN 1954/1/1), iż zupełność rozkładu pożycia wiąże się najczęściej z wrogim lub co najmniej niechętnym nastawieniem małżonków do siebie, jednakże nawet przyjazne ustosunkowanie się jednego małżonka do drugiego nie wyłącza zupełności rozkładu, jeżeli wspomniane więzi ustały.

W związku z powyższym należy zatem ustalić, czy rzeczywiście pomiędzy małżonkami doszło do zupełnego i trwałego rozkładu pożycia oraz czy nie zachodzą inne przesłanki negatywne uniemożliwiające orzeczenie rozwodu.

Strony były zgodne co do tego, że nie ma pomiędzy nimi więzi fizycznej. Według oświadczenia powódki, w zasadzie niekwestionowanego przez pozwanego, ustała ona najpóźniej w połowie 2012 roku. Niewątpliwie twierdzenia stron są tu jedynym dowodem na ustalenie tej więzi, skoro dotyczy ona najbardziej intymnej sfery życia małżonków. Bezsporne jest jednak, iż brak jest aktualnie tej więzi pomiędzy nimi.

Nie ulega też wątpliwości, iż podobnie brak jest pomiędzy małżonkami więzi gospodarczej. Ustała ona we wrześniu 2012 roku, kiedy to wskutek opisywanych wyżej zdarzeń – zatrzymana pozwanego i skierowania go na pobyt w SPP ZOZ w Choroszczy – strony przestały razem mieszkać i prowadzić wspólne gospodarstwo domowe. Bezsprzecznie zatem więź ta uległa zerwaniu, a dodatkowo wskazać należy, iż zgodnie z oświadczeniem pozwanego nikt nie ma upoważnienia do konta, na które wpływa jego renta. Nie sposób również pominąć, z dniem 26 marca 2002 roku ustanowiona została rozdzielność majątkowa, a obowiązek alimentacyjny pozwanego względem dwóch starszych córek został uregulowany wspomnianym wyrokiem Sądu Rejonowego w Sokółce 

Najważniejsze jednak znaczenie ma wygaśnięcie pomiędzy stronami więzi duchowej. Wyraża się ona we wzajemnym szacunku, miłości i zrozumieniu. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż między stronami nie istnieje także ta więź, bowiem od 2000 roku ulegała ona stopniowemu rozluźnieniu wskutek zachowań podejmowanych przez pozwanego pod wpływem rozpoznanej u niego choroby. Jak już jednak wspomniani, w okresach remisji strony podejmowały wspólne pożycie, a zupełnego zaniku więzi duchowej nastąpił latem 2012 roku, kiedy to najpierw powódka dowiedziała się o materiałach wybuchowych gromadzonych przez pozwanego w mieszkaniu, a następnie padła ofiarą próby zgwałcenia z jego strony. Maria Xxxa stwierdziła wprost, iż wystąpiła z pozwem o rozwód z uwagi na opisane wyżej zdarzenia. Pozwany, zgodnie z opinią biegłych zdolny do składania zeznań w toku niniejszego postępowania, twierdził wprawdzie, że nie przypominał sobie aktów przemocy względem przemocy, ale nie negował też jednocześnie swej choroby i konieczności hospitalizacji. Ponadto nie sposób też pominąć, iż obie strony od razu wyraziły zgodę na rozwiązanie związku małżeńskiego przez rozwód. Wieź duchowa bez wątpienia uległa zatem zdaniem Sądu zerwaniu.

Zupełność rozkładu pożycia nie jest oczywiście wystarczająca dla orzeczenia rozwodu. Konieczne jest również przy tym, aby zupełny rozkład nosił cechy trwałości. O trwałym rozkładzie można zaś mówić, gdy brak jest podstaw do stwierdzenia, że możliwe jest odwrócenie procesu rozpadu pomiędzy małżonkami tych więzi. W ocenie Sądu obecnie istniejące pomiędzy stronami stosunki nie dają podstaw by przypuszczać, iż wzajemne relacje pomiędzy nimi ulegną jakiejkolwiek zmianie. Okoliczności sprawy, w oparciu o doświadczenie życiowe wskazują, że nie jest możliwy powrót małżonków do wspólnego pożycia. Stopniowy rozpad więzi trwał już bowiem od 2000 roku, a ostateczne zerwanie wszelkich więzi nastąpiło latem 2012 roku, a zatem niemal dwa lata temu. Z wypowiedzi stron wynika jednoznacznie, że relacje między nimi nie pozwalają na odbudowanie więzi zarówno fizycznych, jak i gospodarczych bądź emocjonalnych. Powódka wskazała wprost, iż nie widzi możliwości kontynuowania związku małżeńskiego z pozwanym, a jej decyzja jest przemyślana. Także Xxx Xxxa, mimo deklarowanego względem żony uczucia, nie wahał się i wyraził zgodę na rozwód. Analiza materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie pozwala też zatem na przyjęcie, iż rozkład pożycia pomiędzy stronami odznacza się bez wątpienia cechą trwałości. 

Zważywszy na to, iż strony mają wspólne małoletnie dzieci, koniecznym było również zbadanie, jaki wpływ będzie na nie miało orzeczenie rozwodu. W ocenie Sądu nie ma podstaw do stwierdzenia, że wskutek tego faktu ich dobro mogłoby ucierpieć. Wyrok rozwodowy w niniejszej sprawie stanowić będzie jedynie zatem raczej usankcjonowaniem istniejącego stanu rzeczy, bowiem więzi między stronami zostały już faktycznie zerwane. Strony nie wykazały także, aby występowała w sprawie przesłanka sprzeczności rozwodu z zasadami współżycia społecznego, a Sąd się takiej sprzeczności nie dopatrzył.

W myśl art. 57 § 1 kro, Sąd orzekając rozwód, orzeka także czy i który z małżonków ponosi winę za rozkład pożycia. Jednakże zgodnie z § 2 tego przepisu, na zgodne żądanie stron sąd zaniecha orzekania o winie. W tym wypadku następują skutki takie, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy. Wobec zgodnego stanowiska stron sąd nie orzekał o winie stron w rozkładzie pożycia małżeńskiego. Jak bowiem stwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 02 lipca 1985 roku, Sąd jest związany żądaniem nieorzekania o winie /sygn. III CZP 39/85, OSNCP 1986, Nr 5, poz. 68/. Należy też zauważyć, że jeżeli tak jak w niniejszej sprawie strona pozwana od początku konsekwentnie wyraża zgodę na rozwód, to w sytuacji przewidzianej w art. 57 § 2 krio Sąd powinien z reguły pominąć wyraźne stwierdzenie, czy i który z małżonków ponosi winę rozwodu, także w uzasadnieniu wyroku /tak Bronisław Czech [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. K. Piasecki, Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2006/.   

Zgodnie z treścią art. 58 § 1 krio, w wyroku orzekającym rozwód Sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków oraz orzeka w jakiej wysokości każdy z małżonków obowiązany jest do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. W myśl § 1a tego przepisu, Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka. Sąd może pozostawić władzę rodzicielską obojgu rodzicom na ich zgodny wniosek, jeżeli przedstawili porozumienie, o którym mowa w § 1, i jest zasadne oczekiwanie, że będą współdziałać w sprawach dziecka.

W niniejszej sprawie Sąd wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi Xxxką, Xxxą i Xxxą powierzył powódce z jednoczesnym zawieszeniem wykonywania tej władzy pozwanemu. Rozstrzygnięcie takie zostało podyktowane stanowiskiem powódki, nie godzącej się na pozostawienie pełni władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom. Trudno jednak pominąć, że o rozstrzygnięcie w wyżej przedstawionym kształcie wnosiły, po ostatecznym sprecyzowaniu stanowiska, obie strony, a Sąd nie znalazł podstaw, by żądań tych nie uwzględniać, zważywszy na faktyczny brak możliwości wykonywania tej władzy przez pozwanego przebywającego w szpitalu i cierpiącego na chorobę psychiczną. Fakt występowania takiej choroby u Xxxa Xxxy wynika jednoznacznie ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym licznych opinii psychiatryczno-psychologicznych dopuszczonych w toku postępowań karnych oraz opinii biegłych dopuszczonej także w niniejszej sprawie. Nie była to zresztą kwestia w najmniejszym choć stopniu sporna między stronami. Jednocześnie Sąd ustalił miejsce pobytu dzieci przy matce mając na uwadze zgodne stanowisko stron w tym zakresie.

Zgodnie z art. 133 § 1 kro każde z rodziców jest zobowiązane do świadczeń alimentacyjnych wobec dzieci, które nie są w stanie utrzymać się samodzielnie. W niniejszej sprawie wiek dzieci nie pozwala im na samodzielne utrzymanie. Zakres obowiązku alimentacyjnego wyznacza z jednej strony poziom usprawiedliwionych potrzeb alimentowanych, z drugiej zaś zarobkowe i majątkowe możliwości każdego z zobowiązanych – art. 135 § 1 kro. Obowiązek alimentacyjny ma charakter obiektywny i opiera się na stosunku rodzinnym.

Rodzice w ramach sprawowanej władzy rodzicielskiej powinni dbać o zaspokojenie indywidualnych potrzeb uprawnionych, czyli o odpowiednie wyżywienie, odzież, środki higieny osobistej, wychowanie, wykształcenie, wypoczynek, pomoce szkolne oraz opiekę lekarską, ale także o zapewnienie dostępu do mienia i urządzeń służących zaspokajaniu zbiorowych potrzeb członków rodziny, tj. mieszkanie czy energia elektryczna.

Kosztami wychowania i utrzymania małoletniego dziecka stron Sąd obciążył oboje rodziców.

W dacie orzekania o rozwodzie stron ich małoletnie córki Xxxka, Xxxa i Xxxa mają odpowiednio 17 15 i 1,5 lat.

Powódka Maria Xxxa ma 41 lat, aktualnie jest zatrudniona jako higienistka stomatologiczna z miesięcznym wynagrodzeniem w kwocie ok. 3.200,00 zł netto. Wskazała przy tym, iż miesięczny koszt utrzymania starszych córek wynosi ok. 1.000 zł na rzecz każdej z nich, a utrzymanie najmłodszej Xxxy – ok. 600 zł, do czego jednakże dochodzi koszt opiekunki /1.000 zł/.

Pozwany Xxx Zbigniew Xxxa ma 43 lata, obecnie jest na rencie wynoszącej ok. 1.780 zł miesięcznie.
Określenie kwoty alimentów od rodzica na rzecz dziecka stanowi wypadkową usprawiedliwionych potrzeb uprawnionych, zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego oraz wkładu osobistych starań rodzica co do utrzymania i wychowania dzieci. Powódka konsekwentnie domagała się zasądzenia od pozwanego z tego tytułu kwot po 400 zł miesięcznie na rzecz Xxxki i Xxxy oraz 300 zł miesięcznie na rzecz Xxxy, w ocenie Sądu jednakże wymienione wyżej żądanie nie mogło być uwzględnione w pełnym zakresie. Należy bowiem zauważyć, iż wskazywane przez powódkę koszty miesięcznego utrzymania dwóch starszych córek w kwotach po 1.000 zł są w stosunku do wspomnianych wyżej, tj. usprawiedliwionych, potrzeb nieco zawyżone. Suma ta odbiega bowiem zdaniem Sądu od przeciętnych kosztów utrzymania siedemnasto- i piętnastolatki. Niewątpliwie jednak zasądzone w 2000 roku alimenty na rzecz starszych z córek nie zaspakajają już obecnie nawet połowy ich usprawiedliwionych potrzeb. Xxxka Xxxa uczy się w II klasie liceum ogólnokształcącego, zaś Xxxa uczęszcza do publicznego gimnazjum. W ocenie Sądu wskazywany przez matkę uprzednio w toku postępowania usprawiedliwiony koszt miesięcznego utrzymania każdej z nich w kwotach po 750 – 800 złotych jest realny. Odnosząc się do kosztów utrzymania małoletniej Xxxy należy stwierdzić, że Maria Xxxa nie zdołała wykazać wysokości wynagrodzenia opiekunki, ale bez wątpienia wydatki związane z utrzymaniem najmłodszej córki należy określić na około 600 złotych miesięcznie.

Ze zgromadzonego w sprawie i przedstawionego wyżej materiału dowodowego wynika, iż powódka pracuje na podstawie umowy o pracę uzyskując z tego tytułu wynagrodzenie w wymienionej już wyżej wysokości. Także pozwany ma stałe źródło dochodu w postaci renty opiewającej na kwotę ok. 1.780 zł. Maria Xxxa osiąga zatem wyższy dochód niż pozwany, chociaż oczywiście stwierdzić należy, że możliwości zarobkowe każdego z rodziców wyznaczają nie faktycznie uzyskiwane dochody, ale dochody jakie każdy z małżonków mógłby osiągnąć wykorzystując w pełni owe możliwości. Trudno jednakże w tym miejscu pominąć, że otrzymywana przez pozwanego renta właściwie w całości wyczerpuje jego zdolności zarobkowe, zważywszy na jego stan zdrowia i wywołane nim aktualne miejsce pobytu. Tym samym w ocenie Sądu należało zasądzić od niego na rzecz małoletnich Xxxki i Xxxy alimenty w kwotach po 320 złotych miesięcznie, a na rzecz małoletniej Xxxy w kwocie po 260 zł miesięcznie, jako odpowiadające zarówno usprawiedliwionym potrzebom dzieci, jak też możliwościom majątkowym i zarobkowym pozwanego. Powyższe kwoty łącznie opiewają na deklarowane przez Xxxa Xxxę alimenty w kwocie 900 zł miesięcznie na rzecz wszystkich dzieci. W pozostałym – większym – zakresie natomiast, obowiązek ten winna wykonywać powódka.

Mając na uwadze stanowisko stron, Sąd odstąpił od orzekania o kontaktach pozwanego z małoletnimi córką uznając, iż pobyt Xxxa Xxxy w szpitalu w związku z orzeczonym wobec niego środkiem zabezpieczającym uniemożliwia poczynienie konkretnych ustaleń co do czasu i miejsca ewentualnych spotkań. Jednocześnie nie ma zdaniem Sądu przeszkód, by kontaktów tych nie uregulować w późniejszym terminie, stosownie do zaistniałych wtedy okoliczności faktycznych. 

Zgodnie z dyspozycją art. 58 § 2 zd. 2 krio, w wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd może nakazać eksmisję na żądanie drugiego małżonka. Zastosowanie tej podstawy eksmisji – jak to określił Sąd Najwyższy w tezie VI ust. 1 wytycznych Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 1978 roku, III CZP 30/77 – jest ograniczone do rażąco nagannego postępowania. Eksmisję w wyroku rozwodowym można zatem orzec tylko wtedy, gdy postępowanie małżonka, który ma być eksmitowany, jest szczególnie drastyczne.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie bez wątpienia sytuacja opisana w powyższym przepisie nie zachodzi. Postępowanie dowodowe istotnie wprawdzie wykazało, że pozwany pod wpływem dręczącej go choroby przejawiał agresywne zachowania wobec powódki, a nawet toczyło się przeciwko niemu postępowanie karne w sprawie o usiłowanie zgwałcenia powódki. W ocenie Sądu nie sposób jednak pominąć, że obecnie Xxx Xxxa nie przebywa w mieszkaniu stron, lecz w szpitalu Choroszczy z uwagi na orzeczony wobec niego środek zabezpieczający w postaci umieszczenia go w zamkniętym zakładzie leczenia psychiatrycznego. Oznacza to w istocie, że bez stosownej opinii lekarzy i zgody sądu nie może on opuścić wspomnianego zakładu. Będzie to możliwe tylko wówczas, gdy nie będzie już zachodziło prawdopodobieństwo popełnienia przez niego zarzucanych mu czynów, a tym samym – gdy nie będzie on już stwarzał zagrożenia dla bliskich. W tym stanie rzeczy nie będzie zatem mowy o wypełnieniu przez pozwanego dyspozycji cytowanej wyżej regulacji poprzez uniemożliwianie wspólnego zamieszkiwania. W niniejszej sprawie nie zachodzą zatem przesłanki do uwzględnienia roszczenia powódki w tym zakresie.
Odnosząc się do roszczenia regresowego powódki wobec pozwanego Sąd zdecydował o pozostawieniu go bez rozpoznania wobec faktu, iż nie jest ono przewidziane w art. 58 krio, zawierającym obligatoryjne i fakultatywne elementy wyroku rozwodowego. Jednocześnie nie sposób pominąć, że roszczenie to, dotyczące w istocie nie tyle małoletnich dzieci, ile samych stron niniejszego postępowania, może być przedmiotem rozpoznania przez Sąd Rejonowy, zwłaszcza wobec konieczności przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego w tym zakresie.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 56 krio, art. 57 § 1 krio, art. 58 § 1 i 2 krio, 113 krio, art. 133 § 1 krio i art. 135 krio, Sąd orzekł jak w sentencji.  

Orzekając o kosztach Sąd nakazał wypłacić ze Skarbu Państwa (Sąd Okręgowy w Białymstoku) na rzecz adwokata Stanisława Deka kwotę 540 złotych powiększoną o należny podatek VAT, zaś na rzecz adwokata Adama Zajączkowskiego kwotę 360 powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronom z urzędu, na podstawie § 7 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. 2013 r., nr 461/. Sąd uwzględnił tym samym wniosek pełnomocnika powódki i na mocy § 2 ust. 2 wspomnianego Rozporządzenia przyjął wynagrodzenie w wysokości 150 % stawki uznając, że odpowiada ono rzeczywistemu nakładowi pracy niezbędnej do reprezentowania Marii Xxxy w niniejszej sprawie.











prowadzenie spraw rozwodowych adwokat Białystok

koszt prowadzenia sprawy rozwodowej prawnik Białystok

sporządzenie pozwu o rozwód i alimenty na małe dzieci

cennik usług adwokata - porady prawne

sprawy rodzinne radca prawny



data publikacji: 2016-02-02 16:43:13

Zobacz także:
Problem z małżonkiem niepłacącym alimentów na dzieci.
Uregulowanie kontaktów z dzieckiem
Przeprowadzenie sprawy rozwodowej - pomoc adwokata
Ustalenie ustania obowiązku alimentacyjnego na dziecko
Alimentowanie dorosłego dziecka
Ograniczenie władzy rodzicielskiej - działanie Sądu z urzędu.
Zwrot wydatków związanych z ciążą i porodem
Wyrok w sprawie alimentacyjnej. Wysokość alimentów na dziecko.
Odrzucenie wniosku w sprawie rodzinnej z uwagi na niewłaściwość Sądu rodzinnego.
Zarzut przedawnienia roszczenia alimentacyjnego. (w sprawie między małżonakami)
Podwyższenie alimentów na małoletnie dziecko - przesłanki.
Podział majątku wspólnego małżonków po rozwodzie.
Wyrok w sprawie alimentacyjnej, potrzeby małoletniego, wysokość alimentów.
Wyrok rozwodowy - wina małżonka.
Przedawnienie niedochodzonych roszczeń alimentacyjnych.
Rozwód: wina za zdradę małżeńską.
Przestępstwo niealimentacji - wyrok skazujący.
Wyrok alimentacyjny - potrzeby małoletniego.
Powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego.
Wniosek o zmianę władzy rodzicielskiej.
Podział majątku wspólnego małżonków
Postanowienie w sprawie podziału majątku wspólnego.
Zabezpieczenie roszczenia w toku procesu.
Uzasadnienie wyroku oddalające powództwo o obniżenie alimentów.
Obniżenie alimentów na dorosłe dziecko
Wyrok w sprawie o rozwód, alimenty i władzę rodzicielską.
Zabezpieczenie roszczeń alimentacyjnych w sprawach o rozwód.
Zabezpieczenie alimentów.
Wyrok rozwodowy z orzeczeniem o winie.
Postanowienie w sprawie o zabezpieczenie alimentów.
Zabezpieczenie roszczenia alimentacyjnego.
Alimenty od osoby obdarowanej - stan niedostatku.
Postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia alimentów.
Zabezpieczenie roszczeń alimentacyjnych w rozwodzie.
Pozbawienie wykonalności wyroku alimentacyjnego
Przedawnienie roszczeń alimentacyjnych, władza rodzicielska a alimenty.
Powództwo o alimenty od dorosłego dziecka.
Zażalenie na postanowienie o zabezpieczeniu roszczeń alimentacyjnych
Zażalenie na postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia
Postanowienie jakie publikujemy - dotyczyło złożonego zażalenia na odmowę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Skazany pozostawał w przekonaniu, że Sąd sprawę odroczy i nie będzie procedował pod jego nieobecność. Z uwagi na zmianę przepisów - Sąd rozprawę przeprowadził i wydał wyrok skazujący, o czym oskarżony nie wiedział. Docelowo wniosek o przywrócenie terminu nie został uwzględniony
Klient zgłosił się do kancelarii z wydanym przeciwko niemu nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym. Na skutek zarzutów procesowych, Sąd powództwo oddalił - obciążając stronę powodową kosztami zastępstwa procesowego.