Strona wykorzystuje COOKIES w celach statystycznych, bezpieczeństwa oraz prawidłowego działania serwisu.
Jeśli nie wyrażasz na to zgody, wyłącz obsługę cookies w ustawieniach Twojej przeglądarki.

Zgadzam się Więcej informacji

Prawnik radzi

» jesteś tutaj: » Dla klienta » Prawnik radzi
Odszkodowanie za warunki pobytu w zakładzie karnym


Sygn. akt I C /17


WYROK
      W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

                            Dnia 9 października 2017 roku


Sąd Okręgowy w Białymstoku I Wydział Cywilny
w następującym składzie:

Przewodniczący:    SSO K  
Protokolant:    M   

po rozpoznaniu w dniu 4 października 2017 roku
na rozprawie
sprawy z powództwa K
przeciwko   Skarbowi Państwa- Areszt Śledczy w Białymstoku
o zapłatę

 
I.    Oddala powództwo;
II.    Nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Białymstoku na rzecz adwokata Z złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną z urzędu;
III.    Zasądza od powoda K na rzecz Skarbu Państwa -Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.





UZASADNIENIE

    Powód Waldema I pozwem z dnia 15.06.2017 r. wnosił o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa – Aresztu Śledczego w Białymstoku zadośćuczynienia w kwocie 76.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia rozpoczęcia odbywania kary, tj. 16.02.2011 r.  za doznana krzywdę w postaci naruszenia dóbr osobistych w postaci uszczerbku na zdrowi, naruszenia zdrowia psychicznego, prawa do wizerunku na podstawie niezgodnego z prawem wykonywania kary pozbawienia wolności poprzez umieszczenie go na oddziale recydywistów penitencjarnych, co wywołało uszczerbek w postaci stresu pourazowego (k. 2, 58).

Powód wskazał, że został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku XV Wydziału Karnego z dnia 04.01.2011 r. w sprawie o sygn. akt XV K 1041/10 w warunkach recydywy, w trybie dobrowolnego poddania się karze i odbywał karę pozbawienia wolności od dnia 16.02.2011 r. do dnia 25.05.2012 r. w warunkach zakładu karnego typu zamkniętego na oddziale recydywistów penitencjarnych. Na skutek kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 19.04.2012 r. w sprawie o sygn. akt III K 16/12 uchylił ten wyrok w związku z zastosowaniem art. 64 k.k. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, w związku z czym Sąd Rejonowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 06.09.2012 r. (sygn. akt XV K 653/12) skazał powoda na karę pozbawienia wolności jednakże bez warunków recydywy. Powód podnosił, że przebywanie w Areszcie Śledczym we wskazanym okresie było konsekwencją wydanego wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 04.01.2011 r. w sprawie o sygn. akt XV K 1041/10. Wskazywał, że wówczas odbywał karę z osobami, które popełniły najcięższe przestępstwa, są wielokrotnymi recydywistami, którzy znęcali się nad nim, zaś Służba Więzienna nie chroniła go przed zachowaniem współosadzonych. W związku z tym był ofiarą przemocy fizycznej oraz psychicznej doznając szkody na zdrowiu (m.in. nerwicy), zmuszony był rozpocząć leczenie psychiatryczne, przyjmować odpowiednie leki, co stwierdzili biegli w opinii powołanej przez Sąd Okręgowy w sprawie o sygn. akt I C 642/13. Powód wskazywał, że w związku ze skazaniem powoda w warunkach recydywy, za decyzję Komisji Penitencjarnej Aresztu Śledczego w Białymstoku odpowiada Areszt Śledczy (k. 2v-3v, 53-57).


 Sąd ustalił i zważył, co następuje:

Sąd Rejonowy w Białymstoku uwzględniając wniosek prokuratora o wydanie wobec Waldemaa I wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy (art. 335 § 1 k.p.c.), wyrokiem z dnia 04.01.2011 r. (sygn. akt XV K 1041/10) uznał go za winnego popełnienia czynów z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. i skazał go na karę jednego roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 12.01.2011 r. Karę wymierzoną tym wyrokiem powód miał odbywać od dnia 04.09.2019 r. do dnia 04.03.2021 r.

Prokurator Generalny od powyższego wyroku wniósł kasację, w efekcie czego Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 19.04.2012 r. (sygn. akt III K 16/12) uchylił go i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstawy do przypisania oskarżonemu działania w warunkach recydywy określonych w art.  64 § 1 k.k. Wskazał, że uwzględnienie wniosku oskarżyciela publicznego mimo braku podstaw, stanowiło rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na treść wyroku, gdyż w konsekwencji tego uchybienia Waldema I został bezpodstawnie skazany w warunkach art. 64 § 1 k.k.

Powód był osadzony w jednostkach penitencjarnych od 2009 r. Decyzją Komisji Penitencjarnej z dnia 16.01.2011 r. Waldema I został skierowany do zakładu karnego typu zamkniętego dla recydywistów penitencjarnych do odbywania kary w systemie programowego oddziaływania. Czynnikami jakie zadecydowały o podjęciu takiej decyzji było: ucieczka z miejsca pracy poza terenem zakładu karnego, odległy termin kary oraz wprowadzenie kolejnego wyroku przedłużającego pobyt w zakładzie karnym.

W związku z powyższym Waldema I przebywał w zakładzie karnym typu zamkniętego dla recydywistów penitencjarnych w okresie od 16.02.2011 r. do 24.05.2012 r. Powód wskazywał, że pobyt ten wywołał u powoda zespół stresu pourazowego i zaburzenia nerwicowe.

Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 19.04.2012 r. (sygn. akt III KK 16/12) uchylił wyrok Sądu Rejonowego z dnia 04.01.2011 r. (sygn. akt XV K 1041/10) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, w związku z czym Sąd Rejonowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 06.09.2012 r. (sygn. akt XV K 653/12) skazał powoda za przestępstwo będące poprzednio przedmiotem postępowania karnego na karę pozbawienia wolności w wymiarze 11  miesięcy pozbawienia wolności  jednakże bez warunków recydywy.

Powód pozwem z dnia 17.04.2013 r. w sprawie toczącej się prze Sądem Okręgowym w Białymstoku o sygn. akt I C /13 wnosił o zasądzenie od Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Białymstoku na swoją rzecz kwoty 100.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Wyrokiem z dnia 04.09.2015 r. Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Białymstoku kwotę 20.000 zł z ustawowymi odsetkami w stosunku rocznym. Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 31.03.2016 r. (sygn. akt I ACa /15) zmienił wyrok Sądu Okręgowego w ten sposób, że powództwo oddalił.

Mając na uwadze tak ustalony stan faktyczny Sąd Okręgowy uznał, ze zasadny jest zarzut przedawnienia roszczeń podniesiony przez pozwanego.

Pozwany wnosił o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę w postaci naruszenia dóbr osobistych w postaci uszczerbku na zdrowiu, naruszenia zdrowia psychicznego, prawa do wizerunku na podstawie niezgodnego z prawem wykonywania kary pozbawienia wolności poprzez umieszczenie go na oddziale recydywistów penitencjarnych, co wywołało uszczerbek w postaci stresu pourazowego. Roszczenia majątkowe mające chronić dobra osobiste przedawniają się w terminach i na zasadach właściwych dla czynów niedozwolonych (zasadach odpowiedzialności deliktowej). Przepis art. 4421 k.c. pozostaje w tym wypadku przepisem szczególnym do art. 118 k.c. (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia  9 grudnia 2016  r., I ACa /16, LEX nr 2208311). Zgodnie z art. 442¹ § 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody majątkowej jak i krzywdy niemajątkowej, wyrządzonej czynem niedozwolonym przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie lub krzywdzie oraz o osobie zobowiązanej do jej naprawienia. W nawiązaniu do powyższego wskazać należy, że odpowiedzialność jednostki penitencjarnej za naruszenie dóbr osobistych jest odpowiedzialnością deliktową (art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c.) związaną z wykonywaniem władzy publicznej (art. 417 k.c.), stąd też zastosowanie znajduje art. 442¹ § 1 k.c regulujący 3 letni termin przedawnienia roszczeń z tytułu czynów niedozwolonych liczony od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia, w każdym razie - nie dłużej niż lat dziesięć od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt I ACa 1369/15, LEX nr 2094634).

Aby prawidłowo ustalić chwilę, od której liczony jest termin przedawnienia, należało ustalić moment dowiedzenia się o potencjalnym naruszeniu dobra.

O "dowiedzeniu się o szkodzie" w rozumieniu art. 4421 § 1 k.c. można mówić wtedy, gdy poszkodowany "zdaje sobie sprawę z ujemnych następstw zdarzenia wskazujących na fakt powstania szkody", inaczej rzecz ujmując, gdy ma "świadomość doznanej szkody" (por. wyrok Sądu Najwyższego z 21 października 2011 r., IV CSK 46/11, Lex nr 1084557). W przypadku, gdy zdarzeniem szkodzącym, a właściwie krzywdzącym jest osadzenie osoby w przeludnionej celi, bez zapewnienia jej należytych warunków bytowych, sanitarnych, medycznych i innych, ujemne następstwa tegoż zdarzenia, takie jak poczucie poniżenia, upokorzenia, cierpienia odczuwane są natychmiast, w dacie zaistnienia tych zdarzeń, a nie kilka lat później. Nie chodzi bowiem o krzywdę przyszłą, ale dziejącą się, odczuwaną wówczas, gdy miały miejsce zdarzenia ją wywołujące (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 20 stycznia 2017 r., I ACa 800/16, LEX nr 2256839).

W orzecznictwie podkreśla się, że tak wyznaczony początek terminu przedawnienia należy oceniać według kryteriów obiektywnych (orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2009 r., III CZP 47/09 i z dnia 17 maja 2006 r., I CSK 176/05). Wymóg ustalenia momentu, w którym poszkodowany dowiedział się o osobie obowiązanej do naprawienia szkody, dotyczy konkretnej szkody i konkretnego poszkodowanego. Chodzi oczywiście nie o chwilę, w której poszkodowany uzyskał jakąkolwiek wiadomość na temat sprawcy, lecz o chwilę uzyskania takich informacji, które - oceniając obiektywnie - pozwalają z wystarczającą dozą prawdopodobieństwa przypisać sprawstwo konkretnemu podmiotowi. Poszkodowany powinien przy tym zachować się w swoich sprawach w sposób zapobiegliwy i dołożyć starań o uzyskanie informacji istotnych z punktu widzenia przesłanek odpowiedzialności za doznaną szkodę (zob. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2009 r., IV CSK 43/09).

Mając na uwadze powyższe rozważania oraz ustalony stan faktyczny, Sąd uznał, że momentem, w którym powód dowiedział się o istnieniu zdarzenia, które mogłoby naruszać jego dobra osobiste, był dzień 19.04.2012 r., tj. data wydania wyroku Sądu Najwyższego (sygn. akt III K 16/12), który stwierdzał, że uwzględnienie wniosku oskarżyciela publicznego mimo braku podstaw, stanowiło rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na treść wyroku, bowiem Waldema I został niezasadnie skazany w warunkach art. 64 § 1 k.k.

Wobec tego, że bieg terminu przedawnienia nie został przerwany, upłynął on w dniu 19.04.2015 r. Zgodnie z przepisem art. 123 §  1 pkt 1)  k.c. bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. Określona w art. 123 § 1 pkt 1) k.c. czynność przerywa bieg terminu przedawnienia tylko w odniesieniu do tego samego roszczenia, którego ona dotyczy, a nie w stosunku do pozostałych roszczeń wynikających z danego stosunku prawnego. Tożsamość roszczenia oznacza natomiast jego tożsamość podmiotową oraz tożsamość przedmiotową (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30.09.2015 r., sygn. akt I CSK 863/14, LEX nr 1813470). Czynność wymieniona w tym przepisie może zatem przerwać bieg zasiedzenia tylko w stosunku do konkretnej osoby, przeciwko której była skierowana (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28.07.1992 r., sygn. akt III CZP 87/92, OSNCP 1993/3/31, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18.02.2015 r., sygn. akt I CSK 82/14, nie publ., wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia  19.09.2016  r., sygn. akt I ACa 378/15, LEX nr 2249996).

Do przerwania biegu przedawnienia wskutek wniesienia pozwu w dniu 17.04.2013 r. wobec Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Białymstoku nie mogło dojść, bowiem nie wystarczy zaistnienie tożsamości przedmiotowej roszczenia, pozew musiał być skierowany przeciwko adresatowi roszczenia którym w niniejszym postępowaniu jest Skarbu Państwa Areszt Śledczy w Białymstoku.

W świetle poczynionych rozważań uznać należało, że roszczenie powoda uległo w całości przedawnieniu, zaś zasadność przedawnienia przesądza o bezprzedmiotowości merytorycznego badania żądań powoda. Dlatego też Sąd oddalił wnioski dowodowe powoda, dopuścił dowód z akt sprawy o sygnaturze I C 642/13 z powództwa Waldemaa I przeciwko Skarbowi Państwa Sądowi Rejonowemu w Białymstoku.

Z uwagi na powyższe, powództwo należało oddalić.

Wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu reprezentującego powoda w kwocie  zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług ustalono w oparciu o § 8 pkt 6) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 03.10.2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 poz. 1714).


O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. i zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Na podstawie § 2 pkt 6) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015 poz. 1899) Sąd zasądził od powoda na rzecz na rzecz Skarbu Państwa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę  zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia bowiem strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi (art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sadowych w sprawach cywilnych, Dz.U.2016 poz. 623). Okoliczność, że powód odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym nie stanowi wystarczającej przesłanki do odstąpienia od obciążania kosztami zastępstwa procesowego, odbywanie kary pozbawienia wolności stanowi konsekwencję czynu, za który powód ponosi odpowiedzialność, zaś to nie przemawia za przyjęciem, że sytuacja życiowa powoda jest na tyle szczególna, iż wymaga nieobciążania go kosztami należnymi stronie przeciwnej.



pozew adwokata o naruszenie dóbr osobistych w więzieniu.

cennik usług adwokackich za sprawy odszkodowawcze przeciwko Skarbowi Państwa

porady prawne w sprawach o zadośćuczynienie

rozstrój zdrowia psychicznego w zakładzie karnym a należne odszkodowanie

data publikacji: 2017-11-02 15:15:30
Wnioskodawca w piśmie z dnia 16 sierpnia 2018 roku, domagał się wszczęcia postępowania wykonawczego w przedmiocie egzekucji kontaktów z córką , ustalonych ugodą zawartą pomiędzy wnioskodawcą , a  matką dziecka , przed Sądem Rejonowym w Sokółce z dnia 12 czerwca 2018 roku, w sprawie o sygn. akt III Nsm xx/18, Sąd po rozpoznaniu sprawy - zagroził matce dziecka nakazem zapłaty za dalsze odwoływanie i nierealizowanie kontaktów. 
Wnioskodawczyni wniosła skargę o wznowienie postępowania o dział spadku i podział majątku dorobkowego , z uwagi na fakt, iż została ona pominięta w tym postępowaniu. Na skutek skargi, postępowanie zostało wznowione - a wnioskodawczyni otrzymała należną jej część spadku po rodzicach, którego pierwotnie została pozbawiona z uwagi na  złożenie przez pozostałych członków rodziny - fałszywego zapewnienia spadkowego.