Strona wykorzystuje COOKIES w celach statystycznych, bezpieczeństwa oraz prawidłowego działania serwisu.
Jeśli nie wyrażasz na to zgody, wyłącz obsługę cookies w ustawieniach Twojej przeglądarki.

Zgadzam się Więcej informacji

Aktualności

» jesteś tutaj: » Aktualności
Koszty obrony w przypadku uniewinnienia

Sygn. akt VIII Kz /21
POSTANOWIENIE 
                        Dnia 24 listopada 2021 roku 

Sąd Okręgowy w Białymstoku VIII Wydział Karny Odwoławczy w składzie: 
sędzia
protokolant: D
po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2021 roku
w sprawie przeciwko A B i J B
oskarżonym o czyny z art. 157 § 2 k.k.  
zażalenia pełnomocnika oskarżycielki prywatnej 
na postanowienie Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 14 października 2021 roku, sygn. akt XIII K /19
w przedmiocie zwrotu kosztów wynagrodzenia obrońcy z wyboru
na podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. 

p o s t a n a w i a 
zaskarżone postanowienie uchylić i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. 

U Z A S A D N I E N I E

Sąd Rejonowy w Białymstoku wskutek rozpoznania wniosku oskarżonego J B o zwrot ½ kosztów, jakie poniósł w związku z ustanowieniem obrońcy, zasądził od oskarżycielki prywatnej na rzecz oskarżonego J B kwotę 3.000 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wskazał na zmianę wyroku Sądu Rejonowego wyrokiem Sądu II instancji poprzez uniewinnienie ww. oskarżonego od jednego z dwóch zarzucanych mu czynów z art. 157 § 2 k.k. 

Powyższe postanowienie zaskarżył w całości pełnomocnik oskarżycielki prywatnej orzeczeniu zarzucając:
1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść wydanego postanowienia, a mianowicie: przyjęcie przez Sąd, że uniewinnienie oskarżonego J B w realiach tej sprawy z oskarżenia prywatnego uzasadnia zasądzenie kwoty 3.000 złotych jako zwrotu połowy kosztów poniesionych z tytułu ustanowienia obrońcy, mimo, że został on skazany za czyn I, tj., że dnia 3 sierpnia 2019 roku dokonał uszkodzenia ciała brata R B, na okres poniżej siedmiu dni, co w tym aspekcie nie uzasadnia przyznania tak wysokiej kwoty zwrotu kosztów obrony,
- biorąc pod uwagę, że jest to sprawa z oskarżenia prywatnego niewymagająca tak dużego nakładu pracy ze strony obrońcy i to byłoby sprzeczne z wydanym orzeczeniem I i II instancji co do zwrotu kosztów zasądzonych na rzecz oskarżycieli prywatnych, w tym i od oskarżonego Ja B na rzecz R B,
2) naruszenie prawa procesowego, a mianowicie treści art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez uznanie, że kwota 3.000 złotych tytułem zwrotu jest uzasadniona, mimo że przepis nakłada na Sąd obowiązek ustalenia uzasadnionych wydatków stron, w tym z tytułu ustanowionego w sprawie obrońcy.
Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o:
1) oddalenie wniosku w przedmiocie zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego biorąc pod uwagę całokształt niniejszej sprawy,
ewentualnie:
2) o obniżenie kwoty zasądzonej z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa prawnego biorąc pod uwagę, że sprawa jest z oskarżenia prywatnego i to orzeczenie przyznające zwrot byłoby sprzeczne z faktem zasądzenia kosztów na rzecz oskarżycieli prywatnych wobec uznania obu oskarżonych (w tym i J B ) winnymi zarzucanych im czynów.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zażalenie jest o tyle zasadne, o ile doprowadziło do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. 

Z uzasadnienia wniesionego środka odwoławczego wynika, iż skarżący przede wszystkim kwestionuje zasadę obciążenia przedmiotowymi kosztami oskarżonego, a w drugiej kolejności kwestionuje wysokość ustalonych kosztów zastępstwa procesowego.

Z akt sprawy wynika, iż wyrok skazujący wydany przez Sąd Rejonowy w dniu 22 lutego 2021 r. został zmieniony wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 27 sierpnia 2021 r. w ten sposób, że oskarżony został uniewinniony od jednego z dwóch przypisanych mu orzeczeniem I instancji czynów (czyn z pkt II). W ślad za takim rozstrzygnięciem oskarżony J B złożył wniosek o zasądzenie od oskarżycielki prywatnej na swoją rzecz ½ kosztów, jakie poniósł w związku z ustanowieniem obrońcy, tj. kwoty 3.000 złotych.

Należy przy tym podkreślić, że we wniosku o zasądzenie od oskarżycielki posiłkowej oskarżony wnosił o zasądzenie ww. kwoty wskazując, że kwota ta stanowi połowę łącznej kwoty 6.000 złotych na którą składają się kwota 4.000 zł zapłacona za postępowanie pierwszoinstancyjne oraz kwota 2.000 zł zapłaconą za apelację (co w kontekście przytoczonych kwot należy rozumieć jak zapłatę za postępowanie odwoławcze). 

Zatem, w przypadku przyjęcia zasadności wniosku oskarżonego o zwrot poniesionych przez niego kosztów obrony w części w jakiej został uniewinniony (co także powinno być poddane głębszej analizie niż ta jaka była udziałem Sądu Rejonowego) Sąd Rejonowy władny był do rozstrzygnięcia o przedmiotowych kosztach jakie w związku z obroną oskarżonego wygenerowały się w toku postępowania pierwszoinstncyjnego. Tymczasem treść sentencji zaskarżonego postanowienia nie wskazuje, jakiego etapu postępowania dotyczą zasądzone koszty, a zasądzona kwota stanowi wynik przyjęcia połowy wskazanego przez oskarżonego łącznego wynagrodzenia za postępowanie przed Sądem Rejonowym jak i Okręgowym.

Nadto Sąd Rejonowy uznał zasadność wnioskowanej kwoty jedynie na podstawie złożonej przez wnioskodawcę kopii umowy zlecenia łączącej go jako mocodawcę z adwokatem (k. 161), jak i przedłożonych rachunków z kasy fiskalnej (k. 161v). 

Tymczasem wypada zauważyć, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż przyznanie pełnomocnikowi (analogicznie oskarżonemu) wyższej stawki niż minimalna jest możliwe wówczas, gdy przemawiają za tym przesłanki miarkowania wysokości kosztów, w granicach do sześciokrotnej wartości stawki minimalnej (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego w składzie 7 sędziów z 23 marca 2011 r., I KZP 1/11, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 30 września 2009 r., II AKz 643/09). Taki kierunek orzeczniczy ugruntował się już pod rządami obowiązujących do dnia 31 grudnia 2015 roku rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie i radcowskie i znalazł odzwierciedlenie w obecnie obowiązujących rozporządzeniach.

Sądowi Okręgowemu znane są także poglądy, zgodnie z którymi sąd orzekając o zwrocie kosztów procesu nie bada przesłanek, na podstawie których adwokat określił wielkość kwoty pobranej od klienta ani jej składników, a jedynie ogranicza się do sprawdzenia, czy pobrana kwota mieści się w granicach stawek ustalonych w rozporządzeniu. Wyrażane one były w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (a z racji podobieństwa treści art. 2 ust. 2 ww. rozporządzenia i § 15 rozporządzenia z 2015 r. zachowały swą aktualność).

Sąd Okręgowy rozstrzygający w niniejszej sprawie nie podziela jednak w/w  stanowiska i zdecydowanie opowiada się za pierwszym z zaprezentowanych poglądów. Zauważyć bowiem trzeba, że rozporządzenie przewiduje możliwość – zastrzeżoną dla sądu orzekającego w danej sprawie – podwyższenia kosztów zastępstwa prawnego stronie reprezentowanej przez fachowego pełnomocnika. W postępowaniu przed organami wymiaru sprawiedliwości, stosownie do zasady, o której mowa w § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie, opłatę w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, jeśli uzasadnia to niezbędny nakład pracy adwokata, wartość przedmiotu sprawy, wkład pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, czy też rodzaj i zawiłość sprawy. Kryteria wskazane w powołanym rozporządzeniu mają charakter stopniowalny i zależnie od występującego w danej sprawie ich stopnia uzasadnione może być przyjęcie, jako odpowiedniego, wynagrodzenia adwokackiego od opłaty minimalnej do jej sześciokrotności.

Tymczasem takich rozważań nie zawiera uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, co pozwalałoby na jego instancyjną ocenę w zakresie kosztów obrony wygenerowanych w toku postępowania pierwszoinstncyjnego, której to oceny powinien dokonać Sąd Rejonowy. 

Z uwagi na powyższe zaskarżone orzeczenie nie poddawało się kontroli instancyjnej w zakresie, w jakim możliwa byłaby merytoryczna ocena zaskarżonego postanowienia, a powołane powyżej uchybienia spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. 

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy dokona pogłębionej analizy zaistniałej w sprawie sytuacji procesowej pod kątem zasadności przedmiotowego roszczenia oskarżonego, a w przypadku uznania, że przedmiotowe roszczenie oskarżonego jest zasadne dokona analizy przebiegu postępowania przed Sądem Rejonowym pod kątem okoliczności wskazanych w § 15 ust 3 powołanego powyżej rozporządzenia, która umożliwi określenie kwoty, jaka powinna podlegać zwrotowi na rzecz oskarżonego przez oskarżycielkę prywatną bacząc przy tym, iż Sąd Rejonowy nie jest właściwy do rozstrzygania o kosztach procesu za postępowanie odwoławcze.  

D O


Pouczenie: powyższe postanowienie jest prawomocne i nie podlega zaskarżeniu. 


data publikacji: 2022-01-11 15:03:25

Zobacz także:
Wyrok w sprawie o handel narkotykami - uniewinnienie.
Wyrok unniewiniajacy w sprawie o posiadanie i handel narkotykami
Jazda pod wpływem narokotyków - zmiana kwalifikacji na wykroczenie.
Zwrot kosztów pomocy prawnej ustanowionej z wyboru.
Wyrok unniewiniający w sprawie wypadku drogowego.
Postanowienie w sprawie kosztów biegłego z zakrresu szacowania nieruchomości
Uniewinnienie od zarzutu pobicia.
Zwrot kosztów oskarżonemu po wyroku unniewiniającym.
Zwrot kosztów obrony - oskarżonemu w przypadku uniewinnienia.
Umorzenie postępowania - koszty procesu.
Zwrot kosztów obrony w przypadku częściowego uniewinnienia.
Uniewinnienie w sprawie o jazdę pod wpływem alkoholu.
Osoba częściowo uniewinniona w sprawie z oskarżenia prywatnego - złożyła do Sądu wniosek o zasądzenie na jej rzecz kosztów obrony. Sąd I instancji uwzględnił wniosek i zasądził poniesione koszty zgodnie z przedłożoną umową z obrońcą oraz dowodem ich uiszczenia. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone przez drugą stronę postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wskazując, że Sąd I instancji powinien bardziej wnikliwie dokonać oceny złożonego wniosku ...
Postanowienie jakie publikujemy - dotyczyło złożonego zażalenia na odmowę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Skazany pozostawał w przekonaniu, że Sąd sprawę odroczy i nie będzie procedował pod jego nieobecność. Z uwagi na zmianę przepisów - Sąd rozprawę przeprowadził i wydał wyrok skazujący, o czym oskarżony nie wiedział. Docelowo wniosek o przywrócenie terminu nie został uwzględniony